Pou kenbe sou telefòn: chwazi “Save as PDF” nan fenèt enpresyon an.
Pa tout plant ki fasil nan lòt peyi fasil an Ayiti, e pa tout plant ki popilè se pi bon chwa pou yon premye jaden. Lis sa a baze sou kat kritè konkrè: kijan plant la reziste move kondisyon, ki vitès li bay yon premye rekòt, ki valè li gen nan kuizin ayisyen, ak fasilite pou jwenn grenn yo nan mache lokal yo.
#1 Bazilik — Trè Fasil
Bazilik se pwobableman pi bon plant pou kòmanse, paske li jèmen nan sèlman 5 a 7 jou e ou ka deja rekòlte premye fèy nan 4 semèn — yon viktwa rapid ki bay konfyans. Li pouse byen tou de nan pot ak dirèkteman nan tè, e li itil tou de nan kuizin ak kòm remèd tradisyonèl.
Yon ti truk enpòtan: lè plant la kòmanse fleri, koupe flè yo imedyatman. Sa fòse plant la kontinye pwodui fèy olye depanse enèji l nan grenn. Pi bon mwa pou plante Bazilik an Ayiti se ant Fevriye ak Novanm.
#2 Kalalou — Fasil
Kalalou pran 55 a 65 jou pou rive nan premye rekòt, men apre sa li ka kontinye bay rekòt chak 2 a 3 jou pandan plizyè semèn. Se yon plant ki vrèman renmen chalè peyi a, e grenn li yo disponib fasil nan prèske tout mache lokal.
Pou pi bon kalite, rekòlte kalalou yo lè yo rive 7 a 10 santimèt — pa kite yo grandi twò gwo, paske yo vin di e mwens bon gou. Pi bon peryòd pou plante se ant Mas ak Septanm.
#3 Piman — Fasil
Piman se yon lòt plant trè rezistan ak chalè ki travay byen menm nan yon senp pot 5 galon. Sa ki enteresan se ke yon sèl plant piman ka kontinye bay rekòt pandan 2 a 3 ane si ou pran swen l byen.
Yon konbinezon ki travay byen se plante Bazilik toupre Piman — Bazilik la ede chase kèk ensèk natirèlman. Pi bon sezon yo se Desanm jis Mas, men gen yon dezyèm sezon pwodiktif ant Jiyè ak Out.
#4 Sitwonèl — Trè Fasil
Sitwonèl se petèt pi fasil nan tout lis la, paske ou ka kòmanse l dirèkteman ak yon boulèt ou achte nan mache, tranpe nan dlo — pa menm bezwen grenn. Pr èske pa gen ensèk ki atake l, e li gen avantaj anplis pou chase moustik natirèlman bò kay ou.
Sitwonèl itil nan te, nan bouyon, e nan medsin tradisyonèl pou estomak ak presyon san. Ou ka plante l nenpòt ki mwa nan ane a.
#5 Lalwa (Aloe) — Trè Fasil
Lalwa se yon plant ki prèske enposib touye, sof si ou mouye l twò souvan. Lapli natirèl Ayiti a sifi pou li, e li pa mande anpil angrè ditou. Li gen yon valè medikal enpòtan tou — jis a li itilize tradisyonèlman pou trete po brile ak ti blesi.
Pi gwo erè moun fè ak Lalwa se wouze l twò souvan. Li pouse byen tout ane a san pwoblèm sezon.
#6 Pèsi, #7 Papay, #8 Jenjanm
Pèsi travay trè byen nan pot e li sipòte yon ti lonbraj, kontrèman ak pifò lòt epis. Tranpe grenn yo nan dlo pandan 8 èdtan anvan ou plante yo pou yon meyè jèminasyon.
Papay se san dout pi rapid pye bwa fwi ou ka jwenn — li bay premye rekòt nan sèlman 6 a 9 mwa. Plante 3 a 5 grenn ansanm, paske sèks plant la pa garanti davans, e ou bezwen omwen yon pye mal pou polenize pye femèl yo.
Jenjanm soti fasil depi yon moso rasin frèch ou achte nan mache. Li pran 6 a 10 mwa pou rive prè pou rekòlte, men li gen yon bon valè ekonomik paske li vann byen.
Ayiti ka nouri tèt li. Kòmanse lakay ou.