OrijinSoti nan Azi santral; kiltive atravè lemond depi lontan
NivoDifisil
Pi bon sezonNovanm–Desanm (plèn ak mòn)
Tan pou rekòlte90–150 jou apre plante
Kijan pou miltipliyeGouss (pa grenn)
Pou kenbe sou telefòn: chwazi “Save as PDF” nan fenèt enpresyon an.
Lay ka difisil pou fè gwo tèt nan klima cho paske repons li ak tanperati ak longè jounen depann de kalite a. Zòn ki gen nwit fre ka pi favorab. Tretman frèt ka ede kèk kalite, men li pa yon garanti epi move tanperati oswa imidite ka gate gous yo. Kòmanse ak yon ti tès ak materyèl plante ki an sante epi note rezilta lokal yo.
Benefis Lay
Pou sante
- Bay gou nan manje epi li gen konpoze souf natirèl
- Pa sèvi ak lay kòm ranplasman medikaman pou tansyon, kolestewòl oswa enfeksyon
- Kantite vitamin ak mineral yon moun jwenn depann de pòsyon li manje
- Lay kri ka irite lestomak oswa po kèk moun
Ekonomikman
- Lay fre ak lay sèch vann chè nan mache Ayiti
- Repousan natirèl pou ensèk nan jaden — plante bò tomat ak piman
- Yon gouss ka bay yon tèt ak 8–15 gouss pou plante lòt ane
Kijan pou Plante Lay
1
Chwazi kalite epi fè yon ti tès
Chèche kalite lay ki deja reyisi nan zòn twopikal oswa nan altitid ou. Si ou teste yon tretman frèt, kenbe gous yo sèk, lwen fwi ki bay anpil etilèn, epi pa friz yo. Konpare yon ti gwoup trete ak yon gwoup ki pa trete; dire ideyal la pa menm pou tout kalite.
2
Chwa gouss
Chwazi gouss ki pi gwo nan pi bèl tèt lay ou jwenn. Pi gwo gouss = pi gwo tèt pwochen rekòt. Pa plante gouss ki piti — rekòt la ap piti. Separe gouss yo jou ou plante — pa anvan.
3
Plante kòrèkteman
Tè mou, ki dreyne bien, rich an matye òganik — pa tè ajil di. Plante gouss la 3–5 cm fon, pwen ki pike anlè. Espas: 10–15 cm ant gouss, 25–30 cm ant ranje. Plante Novanm–Desanm apre fredi kòmanse.
4
Dlo ak angrè
Kenbe tè a imid men pa satire pandan kwasans aktif, epi ajiste awozaj selon lapli ak kalite tè. Pa ajoute fosfò san yon bezwen tè pwouve. Diminye epi sispann awozaj lè tèt yo rive gwosè epi fèy yo kòmanse seche.
5
Rekòt ak konsèvasyon
Lay pare lè fèy anba yo kòmanse jòni epi tonbe — 90–150 jou selon chalè. Rache dousman, pa lave — kite tè a tonbe natirèlman. Kite lay la seche nan lonbraj ak bon van pandan 3–4 semèn anvan estoke. Yon lay ki bien seche konsève 6–8 mwa.
Kijan pou Itilize Lay
Epis lay pou kizin
- Pile 5–6 gouss lay bien
- Ajoute nan bouyon, sòs oswa marinad
- Kwit selon resèt la epi lave zouti ak men apre preparasyon
