OrijinAllium cepa soti nan Azi; A. fistulosum gen yon istwa domestikasyon diferan nan Azi
NivoModere
Pi bon sezonNovanm–Fevriye (meye pou tèt), tout ane pou zonyon vèt
Tan pou rekòlte40–60 jou (zonyon vèt), 90–120 jou (zonyon tèt)
Kijan pou miltipliyeGrenn oswa ti plant (transplandasyion)
Pou kenbe sou telefòn: chwazi “Save as PDF” nan fenèt enpresyon an.
Non zonyon vèt la ka vle di jèn Allium cepa oswa zonyon pakèt Allium fistulosum; yo pa toujou menm plant. Pou zonyon tèt, longè jounen ki deklanche fòmasyon tèt la se yon karakteristik varyete, kidonk kalite kout-jou yo pi lojik pou teste nan latitid Ayiti. Tanperati, pepinyè, dlo ak maladi toujou enfliyanse rezilta a.
Benefis Zonyon
Pou sante
- Rich an vitamine C ak antiosidan
- Pa prezante zonyon kòm tretman pou tansyon oswa kolestewòl
- Prebiotik — nouri bon bakteri nan vant
Ekonomikman
- Zonyon vèt ka bay yon rekòt relativman rapid selon kalite ak swen
- Yon bòt zonyon vèt vann bien nan tout mache
- Zonyon tèt konsève 2–3 mwa — bon pou estoke ak vann
Kijan pou Plante Zonyon
1
Chwazi ki kalite ou vle
Zonyon Vèt (Scallion/Sibolet): Plant pou fèy vèt yo, pa pou tèt. Fasil, tout ane, 40–60 jou. Varyete Allium fistulosum (bunching onion) rezistan chalè pi bon pase Allium cepa nòmal. Rekòmande pou Ayiti tout sezon.
Zonyon Tèt (Bulb Onion): Fòme yon gwo tèt blan oswa woz. Obligatwa: chwazi varyete 'short-day' (ki bezwen sèlman 10–12 zè limyè pou fòme tèt) — long-day variety pa ka fòme tèt nan klimatik Ayiti.
2
Sème zonyon vèt
Sème grenn 1 cm fon, 2–3 cm ant chak grenn, nan ranje 20–25 cm. Grenn jèmen 7–14 jou. Lè yo gen 15–20 cm, kòmanse rekòlte fèy anlè — plant lan kontinye pouse. Oswa: koupe yon bòt zonyon vèt nan mache, kite 5 cm rasin anba, plante dirèkteman — gratis epi pi vit.
3
Zonyon tèt — pepinyè obligatwa
Kòmanse pepinyè Oktòb–Novanm. Transplante lè ti plant yo gen 15–20 cm (6–8 semèn). Espas: 10–12 cm ant plant, 25–30 cm ant ranje. Varyete rekòmande pou Ayiti: Red Creole, White Bermuda, Texas Grano — tout se 'short-day' varieties.
4
Dlo ak angrè
Zonyon gen rasin fon, kidonk kenbe imidite regilye san dlo pa kanpe. Sèvi ak analiz tè oswa siy kwasans pou deside nitrisyon; pa ajoute fosfò ak potasyòm otomatikman. Sispann awozaj lè tèt yo rive gwosè epi pati anlè a kòmanse tonbe.
5
Rekòt
Rekòlte zonyon vèt lè li rive gwosè ou bezwen; kapasite li pou repouse depann de espès ak fason ou koupe li. Pou zonyon tèt, leve yo lè anviwon mwatye pati anlè yo tonbe epi seche. Geri yo nan yon kote cho, sèk ak trè ayere jouk kou a sere ak po deyò a sèk.
Kijan pou Itilize Zonyon
Epis pou bouyon
- Koupe zonyon vèt an ti won
- Ajoute nan bouyon, sòs, oswa griye ak lay
- Mete sou manje kuit kòm garni fre