OrijinSoti nan Amerik; domestikasyon ak seleksyon te fèt sitou nan Mezoamerik
NivoModere
Pi bon sezonDesanm–Fevriye
Tan pou rekòlte60–85 jou
Kijan pou miltipliyeGrenn oswa plant; semans ibrid pa toujou bay menm kalite nan jenerasyon apre a
Pou kenbe sou telefòn: chwazi “Save as PDF” nan fenèt enpresyon an.
Tomat se yon engredyan enpòtan nan anpil manje ayisyen, men pwodiksyon li sansib ak gwo chalè, imidite, mank dlo ak maladi. Rekòt pou chak plant varye anpil selon varyete a, sezon, tè, sipò ak kontwòl pwoblèm. Chwazi yon fenèt lokal ki gen mwens chalè ekstrèm ak mwens lapli sou fèy yo.
Benefis Tomat
Pou sante
- Gen lycopene ak lòt pigman antioksidan
- Vitamine C, K, ak potasyòm
- Fè pati yon rejim varye; li pa ranplase tretman pou tansyon oswa kolestewòl
Ekonomikman
- Ka bay bon valè sou ti espas lè maladi ak pèt apre rekòt byen jere
- Tomat frèch vann bien nan tout mache lokal
- Ka fè sòs konsève pou vann
Kijan pou Plante Tomat
1
Pepinyè
Kòmanse grenn nan ti veso Novanm–Desanm. Jèmen 5–10 jou. Transplante lè 10–15cm ak 2–4 pè vrè fèy.
2
Plante fon
Tomat ka fòme rasin sou yon pati tij ki antere, men pa kouvri fèy oswa tij malad. Retire fèy ki ta antre anba tè epi mete boul rasin lan nan tè ki lach ak dreyne; pa antere plant grefe pi wo pase pwen grèf la.
3
Solèy ak dlo
Bay anpil limyè epi kenbe imidite tè a regilye. Wouze fon nan baz plant la selon lapli ak kalite tè, pa yon kantite fiks chak jou. Mete pay pou limite gwo chanjman imidite ki ka favorize fwi fann.
4
Sipò
Mete baton 1.5m imedyatman apre transplante. Atache ak twal dousman.
5
Angrè
Mete konpòs ki fin dekonpoze epi sèvi ak analiz tè oswa rekòmandasyon agronomik pou angrè. Po ze, po bannann ak ma kafe pa bay yon dòz nitrisyon previzib; pa mete pipi sou rekòt manje san yon sistèm sanitasyon ak konsèy verifye.
Kijan pou Itilize Tomat
Sòs tomat frèch
- Kwit tomat ak piman, zonyon, ak lay 20 minit
- Pase nan blenndè oswa ekraze
- Ajoute sèl ak epis